Cách thêm gia vị cho bản dịch của bạn

Cách thêm gia vị cho bản dịch của bạn

Dịch thuật
Truyền đạt nội dung của văn bản gốc là không đủ. Là những dịch giả, chúng ta cũng nên là những nhà văn.

Dịch thuật máy có thể thường xuyên xuất hiện trên mặt báo ngày nay, nhưng thực tế vẫn có rất nhiều khách hàng tìm kiếm những bản dịch chất lượng. Nhưng bản dịch chất lượng là gì? Đó là một bản dịch phản ánh chính xác nội dung của bản gốc, sử dụng đúng thuật ngữ, chính xác về ngữ pháp và không có lỗi đánh máy hay lỗi chính tả. Rõ ràng là thế. Nhưng như vậy đã đủ chưa? Với nhiều khách hàng, câu trả lời là chưa. Họ muốn một bản dịch được diễn đạt thật hay và thu hút người đọc (khách hàng của họ). Và yêu cầu này không chỉ giới hạn cho những tài liệu quảng cáo.

Dịch giả chúng ta có luôn luôn đáp ứng được yêu cầu đó không? Từ nhận xét của một khách hàng tôi từng gặp, câu trả lời có lẽ là không: “Chúng tôi đã từng làm việc với các dịch giả, nhưng chúng tôi không thích kết quả công việc của họ, vì thế chúng tôi muốn hợp tác với các nhà văn.” Ui cha! Để nhắc cho bạn thì, đây không phải nhóm khách hàng muốn thuê những dịch giả ra giá rẻ và thiếu kinh nghiệm đâu. Thông điệp ở đây rất rõ ràng: các dịch giả cũng cần là các nhà văn. Chúng ta đạt được điều này bằng cách nào?

Trước khi bắt đầu

Trước khi bạn bắt đầu dịch một văn bản, bạn cần biết mình đang viết cho ai. Bạn không chỉ cần biết về người đọc mục tiêu mà còn cần biết mục tiêu của văn bản cũng như văn bản sẽ được sử dụng theo cách nào. Ví dụ: văn bản là một tài liệu quảng cáo nhắm vào việc bán một sản phẩm cụ thể cho thanh thiếu niên, hay nhắm vào việc thuyết phục khách hàng mọi lứa tuổi có ý thức hơn về môi trường? Tài liệu đó sẽ được đưa ra dưới dạng chế bản điện tử hay bản in? Tất cả các thông tin này sẽ giúp bạn quyết định phong cách và từ ngữ cần sử dụng, cũng như cách tiếp cận độc giả để khiến họ hứng thú, và quan trọng hơn là, duy trì sự hứng thú đó của họ.

Mẹo viết

Một khi bạn đã xác định được đối tượng người đọc mục tiêu và mục đích của văn bản, cũng như phong cách và từ ngữ cần sử dụng (qua những yêu cầu đầu vào của khách hàng), bạn có thể sử dụng mọi kỹ thuật để giúp văn bản của bạn thêm sinh động. Một số mẹo viết liệt kê dưới đây có thể không áp dụng được cho mọi loại văn bản, nhưng bạn không nên ngại việc thỉnh thoảng lại thử một cách nào đó khác mới mẻ hơn. Mọi người không muốn đọc đi đọc lại cùng một loại văn bản, nhưng họ muốn thỉnh thoảng được bất ngờ.
Hãy chắc chắn rằng văn phong bạn sử dụng là phù hợp, nhưng cũng đừng ngại việc chơi đùa một chút với văn phong. Phong cách viết của bạn nên thống nhất trong mọi tài liệu của cùng một khách hàng. Phong cách giống như bản sắc doanh nghiệp – nó cần được nhận ra ở bất cứ dạng văn bản nào, dù là trang web, thư tin hoặc tập sách mỏng chứa thông tin. Nhưng hãy thoải mái chơi đùa với phong cách trong những giới hạn đó. Văn bản trang trọng và văn bản thân mật có rất nhiều sắc thái, vì thế nên khi thích hợp, bạn luôn có thể thêm vào một chút hài hước kiểu chơi chữ chẳng hạn để văn bản được sáng sủa hơn.

Đừng sợ phải thử một điều khác biệt. Người đọc không muốn những thứ sáo rỗng đâu. Hãy sử dụng từ điển đồng nghĩa để có những thay thế tương đương từ vựng mới. Cứ thoải mái múa bút trong bản dịch nháp đầu tiên đi (đừng lo, chẳng có ai được đọc chúng đâu!) Hãy nhớ rằng bạn có thể chế ngự một ý tưởng hoang dại, nhưng không thể biến một ý tưởng đã bị chế ngự trở nên hoang dại. Nói cách khác, bạn có thể điều chỉnh giảm bớt tính phóng đại của văn bản để phù hợp với người đọc mục tiêu, nhưng sẽ khó hơn rất nhiều nếu bạn phải viết lại một văn bản tẻ nhạt thành một văn bản khác thú vị hơn.

Đừng làm cho văn bản của bạn nghe quá trang trọng. Ngay cả khi khách hàng yêu cầu bạn dùng văn phong trang trọng, cũng đừng làm quá sự trang trọng đó lên. Và hãy chắc chắn rằng bạn trò chuyện trực tiếp với người đọc. Ngay khi chúng ta có cây bút trong tay hay bàn phím dưới những ngón tay, chúng ta có xu hướng tự động chuyển sang “chế độ viết văn bản”, tức là viết một cách trang trọng và không mang tính cá nhân. Hãy thư giãn đi! Bạn muốn mọi người đọc những gì bạn viết phải không?

Hãy chọn một tiêu đề thật bắt tai. Những tiêu đề bắt tai sẽ nổi bật và người đọc có xu hướng sẽ nhớ chúng lâu hơn. Nếu bạn không chắc khách hàng có thích tiêu đề bạn đặt không, hãy đưa ra một vài lựa chọn khác, bao gồm cả một phiên bản đã giảm nhẹ đi chút ít để khách hàng chọn tiêu đề họ thích nhất. Bạn có thể thực hiện quy tắc này với tiêu đề văn bản hoặc cho tất cả các tiểu mục khác trong văn bản. Tuy nhiên, hãy chắc chắn rằng khách hàng hài lòng với điều này; một số khách hàng chỉ đơn giản muốn bạn đưa ra một giải pháp bản dịch mà thôi.

Những lời khuyên thiết thực

Ngoài việc sử dụng các mẹo và lời khuyên viết văn bản nêu trên, sau đây là một vài lời khuyên thiết thực khác có thể giúp bạn có bản dịch tốt hơn.
Hãy hỏi xin bản tóm tắt, hướng dẫn phong cách và văn bản mẫu. Hướng dẫn phong cách, những văn bản đã được dịch trước đây, hoặc bất cứ văn bản nào có liên quan mà khách hàng cung cấp đều có thể cho bạn một ý tưởng về văn phong mà khách hàng sử dụng. Nếu khách hàng không có văn bản mẫu, khó mà tìm ra được sắc thái trang trọng hay thân mật nào họ muốn có trong văn bản. Trong trường hợp này, tốt nhất bạn nên gửi khách hàng một đoạn dịch thử càng sớm càng tốt (khoảng 1 trang là vừa), để họ xem đây có phải văn phong họ muốn không, hoặc chỉ ra những điểm họ thấy không cần thiết.

Cố gắng “trì hoãn” một chút. Tất cả chúng ta đều đã trải qua việc này. Bạn đang dịch dở thì bị tắc. Bạn cố tìm một bản dịch hay cho câu khó này, nhưng mọi lựa chọn đều nghe rất ngớ ngẩn. Vì thể, bạn bỏ nó sang một bên. Ngày hôm sau, bạn mở tập tin mà bạn đang làm việc lên và ngay lập tức có một bản dịch hoàn hảo cho câu văn hôm trước mới làm bạn tắc tị đó. Đây là lý do tại sao bạn không nên chấp nhận hạn chót nộp tài liệu quá sát sao nếu bạn muốn đưa ra một bản dịch tốt. Bản dịch sẽ tốt hơn rất nhiều nếu bạn trì hoãn không dịch vội. Và nếu bạn không thể bỏ nó sang một bên được, thì hãy nghỉ giải lao. Hãy đứng dậy và đi làm một việc gì đó khác. Bạn có phải kiểu người luôn nảy ra những ý tưởng tốt nhất khi đang tắm hay khi đang xếp hàng mua đồ trong siêu thị không? Thế thì đi tắm hoặc đi siêu thị đi! Mẹo này dễ thực hiện hơn nếu chúng ta là dịch giả tự do, nhưng trong trường hợp không thể, bạn nên nghỉ giải lao và ra ngoài đi dạo một chút.

Đọc to văn bản lên. Bản dịch của bạn nghe có tự nhiên không? Bạn có lúng túng với một số câu nào đó hoặc phải đọc lại chúng lần nữa không? Mỗi khi bạn dừng lại, hãy kiểm tra văn bản và viết lại nó. Việc đọc văn bản trong một định dạng khác cũng có ích(ví dụ, bạn có thể in ra giấy và đọc thay vì dán mắt vào màn hình máy tính). Thậm chí thay đổi phông chữ cũng tốt: văn bản trông sẽ lạ hơn trong mắt bạn, và gần như là bạn sẽ nhìn vào nó bằng ánh mắt hoàn toàn mới vậy.

Làm thế nào để cải thiện cách viết của bạn
Mẹo và thủ thuật là không đủ. Nếu bạn muốn trở thành một dịch giả và một nhà văn, bạn phải liên tục cải thiện kỹ năng viết của mình.

Hãy đọc sách và tham dự các khóa học viết nội dung. Thậm chí nếu bạn không cung cấp dịch vụ viết nội dung, những cuốn sách và khóa học về lĩnh vực này cũng sẽ cho bạn nhiều lời khuyên hữu ích về cách viết lách. Có rất nhiều sách về chủ đề viết nội dung trên thị trường, vì thế hãy đọc thử một số cuốn và lựa chọn cuốn sách cho lời khuyên phù hợp nhất với loại văn bản bạn hay dịch.

Làm việc với một người hiệu đính. Đây là một thông lệ thường thấy trong ngành dịch, và đặc biệt có ích khi bạn dịch những văn bản mang tính sáng tạo. Nếu bạn không thể tìm ra một cách dịch hài hước cho cụm từ hay cách chơi chữ lạ thường nào đó, việc cùng động não với người khác sẽ rất có lợi. Nếu có thể, hãy tìm một người có nhiều kinh nghiệm hơn bạn, hoặc có kinh nghiệm viết nội dung. Hợp tác với cùng một người hiệu đính là hết sức hữu ích khi bạn làm việc với những dự án dài hạn cần sự thống nhất về văn phong: nếu dịch giả và người hiệu đính biết rõ về nhau, họ có thể cùng nhau tạo ra văn phong thống nhất. Có thể thảo luận về tài liệu rất có ích, nhưng không may lúc nào bạn cũng thực hiện được việc này khi làm việc cho một công ty dịch.

Chuyên môn. Chuyên ngành không phải chỉ là biết thuật ngữ mà còn là về việc hiểu ngôn ngữ các chuyên gia sử dụng và có thể trò chuyện với họ bằng ngôn ngữ đó. Chẳng hạn, những tài liệu ngành thời trang đều rất thân mật và dùng rất nhiều phép chơi chữ, vì thế bạn cần có khả năng tái tạo lại những sắc thái và khía cạnh đó trong bản dịch của mình.

Thêm gia vị vào bản dịch !
Là dịch giả, chúng ta không giống những nhà văn có thể viết bất cứ điều gì mình muốn. Chúng ta bị giới hạn bởi văn bản gốc và khách hàng thường muốn chúng ta bám sát bản gốc, nhưng đồng thời cũng không muốn cầm bản dịch nghĩa đen. Công việc của chúng ta là tìm sự cân bằng giữa sử dụng bản gốc và tạo ra một bản dịch nguyên bản, được trình bày tốt. Một cách để làm điều đó là gia giảm các khía cạnh và tạo ra một chút khác biệt nhỏ so với bản gốc.


DỊCH SỐ là một trong số những nhà cung cấp dịch vụ dịch thuật hàng đầu tại Hà Nội. Ngoài ra, công ty còn cung cấp dịch vụ dịch thuật đối với hơn 20 loại ngôn ngữ khác nhau. Công ty Dịch Số đáp ứng nhu cầu dịch thuật tài liệu kỹ thuật, pháp lý, học thuật, y học và marketing, cùng nhiều loại tài liệu khác. Quý khách hàng vui lòng tham khảo thêm thông tin trên website http://www.dichso.com/ hoặc liên hệ hotline +84 934 425 988.

Share this post

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *